Она тили ва адабиёт фанидан миллий сертификат 2026

Тест тузилиши: 45 топшириқ, 180 дақиқа

• ёпиқ топшириқ (битта тўғри жавоб): қийинлик даражасига қараб 1,3 / 2,2 / 3,2 балл. Нотўғри жавоб учун жарима йўқ — билмаган саволда бўш қолдирманг.
• Очиқ топшириқлар: 9 та қисқа жавобли таҳлил (а ва б бандларига бўлинган) + 1 та иншо (№45, агентлик атамасида — эссе). Иншо учун алоҳида баҳолаш мезони ишлаб чиқилади (спетсификатсия).
• Қамров: она тили (фонетика, имло, пунктуатсия, лексикология, услубият, морфология, синтаксис) + адабиёт (оғзаки ижод, мумтоз ва замонавий адабиёт, жаҳон адабиёти, адабиёт назарияси).
• Натижа Раш моделида ҳисобланади — сертификат 75 баллик шкалада берилади. Хом → Раш аниқ формуласи расман эълон қилинмайди.

Манба: агентликнинг «Она тили ва адабиёт фанидан миллий тест тизими учун тест варианти тафсилоти» ҳужжати (uzbmb.uz, она_тили_2024.пдф). Спетсификатсия жадвалида грамматика бўлими 6 топшириқ деб ёзилган, аммо топшириқ рақамлари (№7–11) 5 тасини кўрсатади — №1–45 саноғи бўйича жами 45 топшириқ.

Мажбурий адабий асарлар (спетсификатсия рўйхати)

Ўқиш саводхонлиги ва бадиий таҳлил топшириқларида тавсия этилган асарлардан матнлар берилади. Расмий рўйхат:

• «Зарбулмасал» — Гулханий
• «Ўткан кунлар» — А. Қодирий
• «Меҳробдан чаён» — А. Қодирий
• «Кеча ва кундуз» — А. Чўлпон
• «Тушда кечган умрлар» — Ў. Ҳошимов
• «Нур борки, соя бор» — Ў. Ҳошимов
• «Икки эшик ораси» — Ў. Ҳошимов
• «Қиёмат» — Ч. Айтматов
• «Асрга татигулик кун» — Ч. Айтматов
• «Мэъмор» — Мирмуҳсин
• «Хўжанд қал'аси» — Мирмуҳсин
• «Юлдузли тунлар» — П. Қодиров
• «Авлодлар довони» — П. Қодиров
• «Кўҳна дунё» — Одил ёқубов
• «Улуғбек хазинаси» — Одил ёқубов
• «Диёнат» — Одил ёқубов
• «Олтин зангламас» — Шуҳрат
• «Жимжитлик» — Саид Аҳмад
• «Уфқ» трилогияси — Саид Аҳмад
• «Лолазор» — Мурод Муҳаммад Дўст
• «Чинор» — Асқад Мухтор
• «Отамдан қолган далалар» — Тоғай Мурод
• «Жазирамадаги одамлар» — Луқмон Бўрихон
• «Абулфайзхон» — Абдурауф Фитрат
• «Соҳибқирон» — Абдулла Орипов
• «Темир хотин» — Шароф Бошбеков
• «Дунёнинг ишлари» — Ў. Ҳошимов
• «Сарвқомат дилбарим» — Ч. Айтматов
• «Оқ кема» — Ч. Айтматов
• «Жайҳун устида булутлар» — Миркарим Осим
• «Молхона» — Жорж Оруелл
• «Юлдузлар мангу ёнади» — Тоғай Мурод
• «Отойининг туғилган йили» — Эркин А'зам
• «Қоракўз мажнун», «Қоплон», «Собиқ» — Саид Аҳмад
• «Асрор бобо», «Минг бир жон» ва б. ҳикоялар — А. Қаҳҳор
• «Ўзбеклар», «От эгаси» — Шукур Холмирзаев
• «Ҳаётга муҳаббат» — Жек Лондон
• «Ҳелладос» — Нодар Думбадзе
• «Гаров» — Антон Чехов
• «Руҳлар исёни» — Эркин Воҳидов

Сертификат ДТМ'да нима беради?

• Она тили ва адабиёт — ДТМ'да мажбурий фан: сертификатга эга абитуриентга даражадан қат'и назар мажбурий фан учун белгиланган энг юқори балл берилади.
• А+ (70+) ёки А (65–69,9): фан мутахассислик фан бўлса — максимал балл: 1-мутахассислик фан бўлса 93 балл, 2-фан бўлса 63 балл.
• Б+ (60–64,9): максималнинг 80% — 74,4 / 50,4. Б: 73,3% — 68,2 / 46,2. С+: 66,7% — 62 / 42. С (46–49,9): 61,3% — 57 / 38,6.
• Сертификат 3 йил амал қилади.

Даражалар ва пропорсионал формула тўлиқ: миллий сертификат баллари →

Рўйхатдан ўтиш: 4 қадам

1. my.gov.uz га ОнеИД орқали киринг, «Миллий сертификат» хизматини топинг (хизмат №891) — бевосита ҳавола.
2. Фан = Она тили ва адабиёт, қулай ҳудуд ва тест тилини танланг. Ҳудуд лимити тўлса ўша ҳудуд ёпилади.
3. Тўлов: БҲМнинг 90% — 1-сентабргача 556 200 сўм, 1-сентабрдан 594 000 сўм. Инвойс бўйича ПайМе/Слиск/банк орқали.
4. Имтиҳон куни шахсни тасдиқловчи ҳужжат ва рухсатнома билан келинг. Натижалар my.gov.uz ва uzbmb.uz'да эълон қилинади.

Апеллятсия: натижа эълон қилинган кундан бошлаб 5 иш куни ичида my.gov.uz орқали (хизмат №1003), кўриб чиқиш 2 ҳафта. Такрорий апеллятсия йўқ (646-сон қарор, 20–25-бандлар). Тўлиқ тартиб: апеллятсия бўйича йўриқнома.

Кимлар топширади ва нимага керак?

• Абитуриентларга: ДТМ мажбурий блокидаги она тили балли автоматик максимал бўлади — 3 мажбурий фан ичида энг кўп олинадиган фанлардан бири. Йўналишга қараб мутахассислик фан бўлса — тестдан озодлик ва максимал/пропорсионал балл.
• Ўқитувчиларга: аттестатсия ва ойлик устама — даражага қараб тариф ставкасига 20% дан 50% гача.
• 2027/28 ўқув йилидан: ягона давлат имтиҳонида (ЯДИ) ҳам миллий сертификат эгалари тегишли фандан имтиҳонсиз максимал балл олиши назарда тутилган (фармон лойиҳаси). 2026-йил қабулида ҳамма нарса эски тартибда.

Кўп сўраладиган саволлар

• Она тили жавоблари қачон чиқади? Ечимлар кўпинча тест куниёқ, ўз натижангиз одатда бир ҳафта ичида мй.гов.узда кўринади (амалиёт: кимё 22.08 — куниёқ; чет тиллари 12.06 → 19.06). Батафсил: миллий сертификат жавоблари.
• Она тили ва адабиётдан миллий сертификат қачон 2026? 24–26-октабр. Рўйхатдан ўтиш 18-сентабр – 2-октабр, тўлов 3-октабргача. Охирги сессия 26–28-декабрда (рўйхат 20-ноябрдан).
• Нечта савол берилади? 45 топшириқ (35 ёпиқ + 10 очиқ, шундан 1 таси иншо), 180 дақиқа.
• Нечи баллдан сертификат топширилади? Раш шкаласида камида 46 балл — 75 баллдан пастроқ бўлса сертификат берилмайди.
• Иншо ёзасизми? Ҳа — №45 топшириқ кенгайтирилган жавобли (О-2). Қолган 9 та очиқ топшириқ қисқа жавобли таҳлил.
• Адабий асарлар рўйхати қаердан? Спетсификатсиянинг «Мустақил ўқиш учун тавсия этилган бадиий асарлар» бўлимидан — юқорида тўлиқ келтирилган.
• Битта йилда неча марта топширса бўлади? 2026-йил 2-ярмида она тили 2 марта: октабр ва декабр.
• Ўқитувчига нима беради? Даражага қараб 20–50% устама ва аттестатсияда натижа.
• Калкулятор бепулми? Ҳа, рўйхатдан ўтмасдан ишлатасиз.
• Миллий сертификат учун шартлар нима? Октабр сессияси: ро‘йхатдан о‘тиш 18-сентабр – 2-октабр, то‘лов 3-октабргача, ариза my.gov.uz орқали, имтиҳон куни паспорт ва рухсатнома. Балл баҳолаш — Раш модели, о‘тиш 46/75, даражалар А+ (70+) дан С гача. Абитуриентга ДТМ блокида максимал балл, о‘қитувчига 20–50% устама.
• Она тили миллий сертификат баҳолаш мезони қандай? ёпиқ ва очиқ топшириқлар Раш моделида қайта ишланади — савол қийинлиги ҳам ҳисобга олинади, 0–75 шкала, о‘тиш 46. Даражалар: А+ (70+), А (65–69,9), Б+ (60–64,9), Б (55–59,9), С+ (50–54,9), С (46–49,9). Иншо (№45) учун алоҳида мезон спетсификатсияда ёзилган.