Ona tili va adabiyot fanidan milliy sertifikat 2026

Test tuzilishi: 45 topshiriq, 180 daqiqa

• Yopiq topshiriq (bitta to'g'ri javob): qiyinlik darajasiga qarab 1,3 / 2,2 / 3,2 ball. Noto'g'ri javob uchun jarima yo'q — bilmagan savolda bo'sh qoldirmang.
• Ochiq topshiriqlar: 9 ta qisqa javobli tahlil (a va b bandlariga bo'lingan) + 1 ta insho (№45, agentlik atamasida — esse). Insho uchun alohida baholash mezoni ishlab chiqiladi (spetsifikatsiya).
• Qamrov: ona tili (fonetika, imlo, punktuatsiya, leksikologiya, uslubiyat, morfologiya, sintaksis) + adabiyot (og'zaki ijod, mumtoz va zamonaviy adabiyot, jahon adabiyoti, adabiyot nazariyasi).
• Natija Rash modelida hisoblanadi — sertifikat 75 ballik shkalada beriladi. Xom → Rash aniq formulasi rasman e'lon qilinmaydi.

Manba: agentlikning «Ona tili va adabiyot fanidan milliy test tizimi uchun test varianti tafsiloti» hujjati (uzbmb.uz, ona_tili_2024.pdf). Spetsifikatsiya jadvalida grammatika bo'limi 6 topshiriq deb yozilgan, ammo topshiriq raqamlari (№7–11) 5 tasini ko'rsatadi — №1–45 sanog'i bo'yicha jami 45 topshiriq.

Majburiy adabiy asarlar (spetsifikatsiya ro'yxati)

O'qish savodxonligi va badiiy tahlil topshiriqlarida tavsiya etilgan asarlardan matnlar beriladi. Rasmiy ro'yxat:

• «Zarbulmasal» — Gulxaniy
• «O'tkan kunlar» — A. Qodiriy
• «Mehrobdan chayon» — A. Qodiriy
• «Kecha va kunduz» — A. Cho'lpon
• «Tushda kechgan umrlar» — O'. Hoshimov
• «Nur borki, soya bor» — O'. Hoshimov
• «Ikki eshik orasi» — O'. Hoshimov
• «Qiyomat» — Ch. Aytmatov
• «Asrga tatigulik kun» — Ch. Aytmatov
• «Me'mor» — Mirmuhsin
• «Xo'jand qal'asi» — Mirmuhsin
• «Yulduzli tunlar» — P. Qodirov
• «Avlodlar dovoni» — P. Qodirov
• «Ko'hna dunyo» — Odil Yoqubov
• «Ulug'bek xazinasi» — Odil Yoqubov
• «Diyonat» — Odil Yoqubov
• «Oltin zanglamas» — Shuhrat
• «Jimjitlik» — Said Ahmad
• «Ufq» trilogiyasi — Said Ahmad
• «Lolazor» — Murod Muhammad Do'st
• «Chinor» — Asqad Muxtor
• «Otamdan qolgan dalalar» — Tog'ay Murod
• «Jaziramadagi odamlar» — Luqmon Bo'rixon
• «Abulfayzxon» — Abdurauf Fitrat
• «Sohibqiron» — Abdulla Oripov
• «Temir xotin» — Sharof Boshbekov
• «Dunyoning ishlari» — O'. Hoshimov
• «Sarvqomat dilbarim» — Ch. Aytmatov
• «Oq kema» — Ch. Aytmatov
• «Jayhun ustida bulutlar» — Mirkarim Osim
• «Molxona» — Jorj Oruell
• «Yulduzlar mangu yonadi» — Tog'ay Murod
• «Otoyining tug'ilgan yili» — Erkin A'zam
• «Qorako'z majnun», «Qoplon», «Sobiq» — Said Ahmad
• «Asror bobo», «Ming bir jon» va b. hikoyalar — A. Qahhor
• «O'zbeklar», «Ot egasi» — Shukur Xolmirzayev
• «Hayotga muhabbat» — Jek London
• «Hellados» — Nodar Dumbadze
• «Garov» — Anton Chexov
• «Ruhlar isyoni» — Erkin Vohidov

Sertifikat DTM'da nima beradi?

• Ona tili va adabiyot — DTM'da majburiy fan: sertifikatga ega abituriyentga darajadan qat'i nazar majburiy fan uchun belgilangan eng yuqori ball beriladi.
• A+ (70+) yoki A (65–69,9): fan mutaxassislik fan bo'lsa — maksimal ball: 1-mutaxassislik fan bo'lsa 93 ball, 2-fan bo'lsa 63 ball.
• B+ (60–64,9): maksimalning 80% — 74,4 / 50,4. B: 73,3% — 68,2 / 46,2. C+: 66,7% — 62 / 42. C (46–49,9): 61,3% — 57 / 38,6.
• Sertifikat 3 yil amal qiladi.

Darajalar va proporsional formula to'liq: milliy sertifikat ballari →

Ro'yxatdan o'tish: 4 qadam

1. my.gov.uz ga OneID orqali kiring, «Milliy sertifikat» xizmatini toping (xizmat №891) — bevosita havola.
2. Fan = Ona tili va adabiyot, qulay hudud va test tilini tanlang. Hudud limiti to'lsa o'sha hudud yopiladi.
3. To'lov: BHMning 90% — 1-sentabrgacha 556 200 so'm, 1-sentabrdan 594 000 so'm. Invoys bo'yicha PayMe/Click/bank orqali.
4. Imtihon kuni shaxsni tasdiqlovchi hujjat va ruxsatnoma bilan keling. Natijalar my.gov.uz va uzbmb.uz'da e'lon qilinadi.

Apellyatsiya: natija e'lon qilingan kundan boshlab 5 ish kuni ichida my.gov.uz orqali (xizmat №1003), ko'rib chiqish 2 hafta. Takroriy apellyatsiya yo'q (646-son qaror, 20–25-bandlar). To'liq tartib: apellyatsiya bo'yicha yo'riqnoma.

Kimlar topshiradi va nimaga kerak?

• Abituriyentlarga: DTM majburiy blokidagi ona tili balli avtomatik maksimal bo'ladi — 3 majburiy fan ichida eng ko'p olinadigan fanlardan biri. Yo'nalishga qarab mutaxassislik fan bo'lsa — testdan ozodlik va maksimal/proporsional ball.
• O'qituvchilarga: attestatsiya va oylik ustama — darajaga qarab tarif stavkasiga 20% dan 50% gacha.
• 2027/28 o'quv yilidan: yagona davlat imtihonida (YaDI) ham milliy sertifikat egalari tegishli fandan imtihonsiz maksimal ball olishi nazarda tutilgan (farmon loyihasi). 2026-yil qabulida hamma narsa eski tartibda.

Ko'p so'raladigan savollar

• Ona tili javoblari qachon chiqadi? Yechimlar ko'pincha test kuniyoq, o'z natijangiz odatda bir hafta ichida my.gov.uzda ko'rinadi (amaliyot: kimyo 22.08 — kuniyoq; chet tillari 12.06 → 19.06). Batafsil: milliy sertifikat javoblari.
• Ona tili va adabiyotdan milliy sertifikat qachon 2026? 24–26-oktabr. Ro'yxatdan o'tish 18-sentabr – 2-oktabr, to'lov 3-oktabrgacha. Oxirgi sessiya 26–28-dekabrda (ro'yxat 20-noyabrdan).
• Nechta savol beriladi? 45 topshiriq (35 yopiq + 10 ochiq, shundan 1 tasi insho), 180 daqiqa.
• Nechi balldan sertifikat topshiriladi? Rash shkalasida kamida 46 ball — 75 balldan pastroq bo'lsa sertifikat berilmaydi.
• Insho yozasizmi? Ha — №45 topshiriq kengaytirilgan javobli (O-2). Qolgan 9 ta ochiq topshiriq qisqa javobli tahlil.
• Adabiy asarlar ro'yxati qayerdan? Spetsifikatsiyaning «Mustaqil o'qish uchun tavsiya etilgan badiiy asarlar» bo'limidan — yuqorida to'liq keltirilgan.
• Bitta yilda necha marta topshirsa bo'ladi? 2026-yil 2-yarmida ona tili 2 marta: oktabr va dekabr.
• O'qituvchiga nima beradi? Darajaga qarab 20–50% ustama va attestatsiyada natija.
• Kalkulyator bepulmi? Ha, ro'yxatdan o'tmasdan ishlatasiz.
• Milliy sertifikat uchun shartlar nima? Oktabr sessiyasi: ro‘yxatdan o‘tish 18-sentabr – 2-oktabr, to‘lov 3-oktabrgacha, ariza my.gov.uz orqali, imtihon kuni pasport va ruxsatnoma. Ball baholash — Rash modeli, o‘tish 46/75, darajalar A+ (70+) dan C gacha. Abituriyentga DTM blokida maksimal ball, o‘qituvchiga 20–50% ustama.
• Ona tili milliy sertifikat baholash mezoni qanday? Yopiq va ochiq topshiriqlar Rash modelida qayta ishlanadi — savol qiyinligi ham hisobga olinadi, 0–75 shkala, o‘tish 46. Darajalar: A+ (70+), A (65–69,9), B+ (60–64,9), B (55–59,9), C+ (50–54,9), C (46–49,9). Insho (№45) uchun alohida mezon spetsifikatsiyada yozilgan.